Verantwoordelijk voor ‘leuk’ of ‘niet leuk’

John Ruisch en Jeffrey Erens (rechts) van Jora Entertainment in Almere
Met de show Aqua Bella in het Dolfinarium sleepte Jora Entertainment een prestigieuze award binnen. Maar het bedrijf incasseerde ook een tegenslag; het moest afscheid nemen van Adventure World Warsaw. “Zo jammer. Polen is echt toe aan een eerste themapark.” Maar in Almere laten ze zich door de tegenvaller niet uit het veld slaan. Integendeel: er staan al weer diverse grote projecten op stapel. Een compleet nieuwe dierentuin in Emmen en een themapark in Istanbul bijvoorbeeld. Zelfs Las Vegas ligt in het vizier van de Nederlandse belevingsmakers.

Centraal in het pand van Jora Entertainment in Almere ligt een forse eetkeuken. Met in het midden een robuust houten tafel en rondom allerlei soorten stoelen. En de koffiemachine onder handbereik. Om de keuken heen zijn overal mensen aan het werk: ze overleggen in een glazen vergaderruimte, ze spuien ideeën, stellen plannen op en maken afspraken. In een hoekje van de open keuken staat naast de prullenbak een lege fles. Ooit hebben daar bubbels in gezeten. Het is vast een overblijfsel van een feestelijke toast op wéér een prijs die een show of attractie van Jora Entertainment binnensleepte. Op de recente Brass Ring voor Aqua Bella in het Dolfinarium wellicht? John Ruisch begint te lachen. De director creation vertelt dat er regelmatig een champagne- of proseccofles bij de afvalemmer staat. “We proeven altijd samen de vloeibare cadeautjes die we krijgen van relaties. Altijd op vrijdagmiddag. Ook als we iets te vieren hebben. En dat is afgelopen jaar regelmatig gebeurd ja. Er waren veel hoogtepunten. Maar ook een dieptepunt helaas.”

Ruisch doelt op het onverwachte debacle met Adventure World Warsau waarbij Jora Entertainment en zusterbedrijf Jora Vision nauw betrokken waren. “Alles was klaar, het had zo uitgevoerd kunnen worden. Polen is echt toe aan een eerste themapark. Ik wilde in Warschau een keer naar de film en moest 3 keer terugkomen. De bioscoopzaal zat telkens vol. En het was niet eens weekend. Hetzelfde bij clubs en musicals: ze hangen met de benen buiten.”

De maquette van Adventure World Warschau - Foto: Adri van Esch
Financieel mismanagement is volgens John Ruisch de enige reden dat het bij Warschau fout ging. “Nu zijn ze aan het uitvechten wie verantwoordelijk is. En wat er moet gebeuren. Het ligt niet meer in onze handen.” Van het ontwerp opknippen en als losse attracties verkopen aan bestaande parken wil Ruisch niets weten. “De kracht van Jora is de dromen van een klant vangen en die verwezenlijken. De dromen van Adventure World Warsau zijn niet de dromen van een ander park. Elk themapark heeft een eigen identiteit en sfeer. Een show ergens anders wegzetten zou misschien nog kunnen. Maar een attractie, nee. Heel jammer dat het zo gelopen is. Want Polen verdient een themapark.”

In november kon met trots geproost worden op de Brass Ring Award van de International Association of Amusement Parks and Attractions (IAAPA). De onderscheiding ging naar dolfijnenshow Aqua Bella in het Dolfinarium in Harderwijk. John Ruisch: “We hadden al Droomwens gemaakt, de succesvolle voorganger van Aqua Bella. Dat was een grote verandering voor het Dolfinarium: van dierenshow naar theater. Met Aqua Bella moest het publiek opnieuw verrast worden. De mensen moesten de zaal lachend verlaten en tevens iets hebben meegekregen van de thema’s natuurbehoud en de zorg voor elkaar en voor onze wereld. Omdat water alle mensen verbindt en in alle zeeën wel dolfijnensoorten leven ontstond het idee om naar alle werelddelen te gaan. Om te laten zien hoe mooi die zijn. Op de Noordpool gaat het dan mis: daar gooit een mens een blikje in het water, met alle gevolgen van dien.”

Aqua Bella in het Dolfinarium in Harderwijk
John Ruisch is verantwoordelijk voor het grote kader van iedere show, met onder meer moodboards, storyboards en visuals. Als dat staat, stapt show designer en regisseur Jeffrey Erens in het project. Hij gaat met muziek, licht, geluid, kostuums en speciale effecten de show daadwerkelijk realiseren. Bij Aqua Bella had Erens twee extra uitdagingen. “DolfijnDomijn, het koepeltheater waarin de dolfijnenshow wordt opgevoerd, werd volledig gerenoveerd”, vertelt Jeffrey. “Alle dolfijnen waren ergens anders ondergebracht. Oefenen zat er dus niet in. Pas 7 weken voor de showopening kwamen de dieren erbij. We hebben dat opgelost door alle diergedragingen op video vast te leggen. Bij het maken van de soundtrack namen we die mee de studio in. Het werd één grote legpuzzel. Maar het lukte. We hebben nog wel wat moeten veranderen, maar de aanpassingen waren minimaal.”

Spannend was ook hoe de dolfijnen terug zouden komen in het DolfijnDomijn. Zouden ze meteen weer gewend zijn aan hun gerenoveerde onderkomen? “De dolfijnen bleken net labradors”, lacht John Ruisch. “Ook zo blij weer ‘thuis’ te zijn. Daardoor hoefden we niet bij 0 te beginnen. We konden starten bij 80. Bij de première in mei stond er al een Aqua Bella waar we trots op zijn. Nu, negen maanden later, is de show nog beter. Met dank aan de dieren en de trainers.”

‘Alleen zij die het absurde proberen zullen het onmogelijke bereiken.’ De tekst op het bordje in de centrale eetkeuken van Jora Entertainment gaat zeker op voor de spookhuizen die het team in Almere bedacht en uitvoerde. Jora Entertainment bouwde in korte tijd een reputatie op met haunted houses voor Halloween. Niet vreemd, want bij hun vorige werkgever waren John Ruisch en Jeffrey Erens al betrokken bij de jaarlijkse griezelweken. “Voor Walibi Holland is Halloween de meest succesvolle en winstgevende periode”, weet Ruisch. “In 2004 heb ik daar voor het eerst mijn tanden in gezet. Een jaar later had Walibi het eerste haunted house: Dr. Shock. Daarna heeft Halloween zich gigantisch ontwikkeld. Ook in andere attractieparken.”

“De operations manager van Europa-Park ging een keer kijken in Biddinghuizen”, vertelt John Ruisch. “Hij was heel enthousiast en wilde ook zoiets. Maar dan het beste ter wereld. Het spookhuis zou ’s avonds heel angstaanjagend moeten zijn en overdag geschikt voor kinderen. En er was amper budget, voegde hij er fijntjes aan toe. We zijn toen aan tafel gaan zitten met de mensen van Europa-Park en hebben gevraagd: ‘Waar zijn jullie bang voor?’ Ratten, enge ruimtes, zwervers, waren de antwoorden. We kwamen zo op het idee voor een riool dat onder de grond uitkomt. Dan konden we heel veel donkere ruimtes maken, wat budgettair gunstig was. Haunted house Down was een enorm succes. Mensen kwamen er gillend uit. En de Los Angeles Times verkoos het horrorhuis tot het op twee na beste van de wereld.”

Winnend haunted house Take Away in Europa-Park
Het allerbeste spookhuis stond volgens de LA Times ook in Europa-Park en was eveneens een schepping van Jora Entertainment. Take Away bracht bezoekers voor en achter de schermen van een Chinees afhaalrestaurant. “We hebben er alle vooroordelen in verwerkt die er maar bestaan over Chinese restaurants”, verklapt Ruisch. “Maar wel met humor. Dat werkte. Chinese studenten aan de universiteit van het nabijgelegen Freiburg meldden zich vrijwillig aan om in het haunted house te werken. ‘Laat ons dit huis een ziel geven’, zeiden ze. Met een knipoog naar de beruchte Aziatische massages gaven we hen T-shirts met de tekst ‘No more happy endings’.”

Het succes in het Duitse Zwarte Woud leidde naar een nieuwe griezelopdracht, ditmaal in Denemarken. In pretpark Djurs Sommerland produceerde Jora Entertainment HekseSkolen. In dit interactieve spookhuis bezochten bezoekers een behekste school. “De twee broers die eigenaar zijn van Djurs Sommerland twijfelden lange tijd of ze een speciaal haunted house voor kinderen zouden laten bouwen”, vertelt directeur Marjolein van de Stolpe. “Ze vroegen ons wat het hen op zou leveren. 30 procent meer bezoekers, zeiden we. ‘Nej, det kan ikke være rigtigt’, was hun antwoord. Dat betekent zoiets als: ‘Dat kan niet waar zijn!’ We hebben HekseSkolen uiteindelijk gebouwd en de broers waren er heel blij mee. Na afloop kreeg ik een mail van hen. Ze waren heel boos. Het aantal bezoekers was ‘maar’ met 26 procent gestegen, haha.”

Ook al is Adventure World Warsau onverwacht tot een onfortuinlijk einde gekomen, bij Jora Vision en Jora Entertainment zit niemand duimen te draaien. In Turkije wordt met man en macht gewerkt aan Tema Istanbul, een project waarin een themapark wordt gecombineerd met bijna 3500 huizen en appartementen en met winkels en hotels. Dichter bij huis werkt een team van 15 medewerkers aan Wildlands, de nieuwe dierentuin van Emmen. John Ruisch: “Bouwer VolkerWessels heeft ons ingehuurd voor de beleving. Wij zijn – zwart-wit gezegd – verantwoordelijk gemaakt voor het ‘leuk of niet leuk’. Toen wij aan deze klus begonnen, waren ze in Drenthe al 7 jaar bezig met de nieuwe dierentuin. Er was zelfs al een zeer gedetailleerde maquette gemaakt. De nieuwe dierentuindirecteur Frankwin van Beers bracht alles in een stroomversnelling. Emmen wil het nieuwe ijkpunt voor dierenparken worden. Wij hebben hen laten inzien dat ook in een dierenpark 2.0 alle bekende kernwaarden weer terugkomen. Dat de gasten een dagje uit willen zonder zorgen. Dat ze willen genieten.”

Ontwerp van Jora Vision voor de nieuwe dierentuin in Emmen
Jora Vision en Jora Entertainment kregen de opdracht om op de al bestaande maquette een budget te plakken. “Maar dat schaalmodel was gemaakt met liefde, niet met wiskunde. En er zat geen storyline in. Wij hebben de wiskunde er in gebracht. Gekeken naar een goede doorstroming van bezoekers. Het Jungletheater uitgebreid van een schamele 150 stoelen naar 450 zitplaatsen. Dan krijg je meteen een andere indeling. We hebben ook een storyline bedacht. De mensen komen binnen op het Kompasplein, waar ook het nieuw stadstheater een plaats krijgt. Daarna verkennen ze drie klimaatwerelden. De Wereld van de IJzige Kou gaat Nortica heten, met ijsberen en pelsrobben. De Wereld van de Hete Droogte krijgt de naam Serenga en de Wereld van Vochtige Warmte is Jungola gedoopt. Bezoekers gaan naar goud zoeken in een Afrikaans dorp, ze maken een boottocht door het oerwoud, stappen in een simulator en bezoeken een show. Het nieuwe Dierenpark Emmen wordt een combinatie van attractiepark en dierentuin. Het wordt een park zonder hekken. Er komen alleen maar natuurlijk barrières.”

Emmen, Istanbul, bij Jora Entertainment blijven ze groots dromen. Er staan ook nieuwe projecten op stapel in Nederland, Denemarken en Zweden. En voor het eerst in de Verenigde Staten. Bij Las Vegas komt een megashow die door Jora Entertainment wordt gemaakt, verklappen John Ruisch en show designer Jeffrey Erens. “Met een 150 meter lang en 70 meter hoog podium”, gooien de heren nog enkele indrukwekkende cijfers op tafel. “Ongelimiteerd dromen mag bij ons. Helemaal aan het begin van een proces, als we aan deze tafel alle ideeën loslaten. Geen enkel plan of voorstel is dan fout. Dat hebben we moeten leren. We zijn heel snel geneigd te zeggen: ‘Ik heb een idee, maar misschien is het wel een dom plan’. Nee, juist de dingen die onmogelijk lijken zijn vaak de basis voor een beleving in een nieuw pretpark. Of voor een spookhuis of een show. Daarna gaan we met al die ideeën aan de slag. Onze slogan is ‘Creators of Experience’. Eigenlijk zou dat moeten zijn ‘Creators of Marketable Experience’. Want wij zorgen ervoor dat het écht werkt!”

3-2014 © Tekst: Adri van Esch
Foto’s: Adri van Esch, Dolfinarium, Europa-Park, JoraVision

 

Twitter

Loading..